Şanhay İşbirliği Teşkilatı 22. Devlet Başkanları Zirvesi nedeniyle bulunduğu Özbekistan’ın Semerkant kentinde temaslarını sürdüren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile bir araya geldi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yılı nedeniyle Anıtkabir’de düzenlenen anma törenine katıldı.
Anıtkabir’deki tören, devlet erkânının Aslanlı Yol’da yürüyüşü ile başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığındaki heyet, Anıtkabir’de saat 09.05’te Atatürk’ün mozolesine çelenk koyarak saygı duruşunda bulundu.
İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, Misak-ı Millî Kulesi’ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri’ni imzaladı ve şunları yazdı:
“Aziz Atatürk, ebedi aleme irtihalinizin 88’inci seneidevriyesinde zatıalinizi, silah arkadaşlarınızı, İstiklal Harbi’ni sevk ve idare eden Gazi Meclisimizin muhterem üyelerini, vatanımızın ebedi varlık mühürleri olan şehitlerimizi ve milletimiz için ağır bedeller ödeyen gazilerimizi rahmetle anıyoruz. Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyeti’ni 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Ruhun şad olsun.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında, “Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir. Bakü’nün sevincini, Ankara’nın sevinci Suşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Şuşa kentinde gerçekleştirdikleri ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Karabağ Zaferi’nin 6. seneidevriyesinde Azerbaycan’da olmanın bahtiyarlığı içinde olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dilimizde işlenen en aziz bir söz gibi, canımızı ısındıran ocak gibi, köz gibi. En kokulu güllerle demetlenen Şuşa’mız” dizelerini dile getirdi.
“TÜRKİYE İLE AZERBAYCAN ARASINDAKİ MÜNASEBETLER TARİHİN TÜRLÜ İMTİHANLARINDAN GEÇEREK BUGÜNKÜ İLERİ SEVİYESİNE ULAŞMIŞTIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, tarih, tabiat ve kültür şehri güzel Şuşa’da olmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Karabağ’ın azatlığı uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi minnetle hürmetle yâd ediyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cenabı Allah’tan kendilerine sağlık, afiyet ve hayırlı ömürler niyaz ediyorum. İlham kardeşimin dirayetli liderliğinde yekvücut olan Azerbaycan halkı, büyük bir kahramanlıkla Karabağ’ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. Bu şanlı zafer, Azerbaycan’ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor. Hepinizin bildiği üzere Türkiye ile Azerbaycan arasındaki münasebetler tarihin türlü imtihanlarından geçerek bugünkü ileri seviyesine ulaşmıştır. ‘Bir millet, iki devlet’ şiarıyla tarif ettiğimiz bu gönül birliği müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir.”
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesinde olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır. 15 Haziran 2021 günü Şuşa’da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler, dün olduğu gibi bugün de yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Cenabıhakk’ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır. Biz bu vizyonu aynı zamanda Türk dünyasında hâkim kılmak için de var gücümüzle çalışıyoruz. Türk Devletleri Teşkilatımızın bugün ulaştığı ileri seviye ortak irademizin ve gayretlerimizin en somut neticesidir. Bu vesileyle dönem başkanlığı süresince Türk dünyasının birlik ve dirliği için sergilediği gayretler dolayısıyla Azerbaycan’a teşekkür ediyorum. İnşallah biz de dönem başkanlığımız sırasında teşkilatın daha etkin, daha kurumsal bir yapıya kavuşması için çaba göstereceğiz.”
“YENİDEN İNŞA VE KALKINMA ÇABALARINA KATKI SUNMAYA DEVAM EDECEĞİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın 44 günlük vatan muharebesiyle öz topraklarını işgalden kurtarmasının Güney Kafkasya’da yeni bir dönemin kapısını araladığını dile getirdi.
“Bugün önümüzde duran vazife, meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır. Biz, Azerbaycan’ın haklı mücadelesini sahiplendiğimiz gibi, bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik samimi gayretlerini de destekliyoruz” ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karabağ’ın yeniden imarı ve bölgenin eski canlılığına kavuşturulması için Azerbaycan’ın ortaya koyduğu gayretleri büyük takdirle takip ettiklerini bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti: “Karabağ’da yeniden tüten her ocak, yükselen her eser ve ihya edilen tarihî miras Azerbaycan halkının geleceğe olan inancını gösteriyor. İnşallah bu yolda tecrübemizi paylaşmaya, yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz. İşte Cebrayıl’da Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisini kazandırmanın gururunu yaşadık. Tarım ve Orman Bakanlığımızın katkılarıyla kurulan bu tesis Türkiye ile Azerbaycan işbirliğinin yeni bir nişanesi olmuştur. Ayrıca, Ağdam’da 14 bin 500 metrekare büyüklükteki 40 derslikli okulumuzun inşasına da başlandı. İnşallah gelecek sene İlham kardeşimle birlikte açılışını yapacağız.”
Fuzuli Uluslararası Havalimanı’ndan Şuşa şehrine gelirken yedi ayrı tünelden geçtiklerine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu yedi tünel bölgede altyapı inşasının ne denli başarılı olduğunu ortaya koyuyor. Şuşa’ya gelirken nereden nereye geldik, bunu görmenin bahtiyarlığı içerisindeyiz. İnanıyorum ki bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak. Fuzuli, bir başka farklı olacak. Çünkü bu işe inanmış, başını koymuş bir lider var, bir kadro var. Bu lider, bu kadro aynı inançla, aynı kararlılıkla yoluna devam ediyor. Karabağ Zaferi’ni canları ve kanlarıyla tarihimize nakşeden aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. Kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyor, Azerbaycanlı kardeşlerimin bu şanlı zaferini bir kez daha canı gönülden tebrik ediyorum. Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye devam edeceğiz.” dedi.
Konuşmasının sonunda, Bahtiyar Vahabzade’nin “Birdir bizim her halimiz, sevincimiz, melalimiz. Bayraklarda hilalimiz, Azerbaycan-Türkiye” dizelerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: “Rabbim ay yıldızlı al bayrağımız ile şanlı Azerbaycan bayrağının göklerde ilelebet yan yana dalgalanmasını nasip eylesin. 9 Kasım Devlet Bayrak Günü’nü en kalbi duygularımla kutluyorum. Buradan kardeş Azerbaycan halkına selam ve muhabbetlerimi yolluyorum. İlham kardeşime sıcak ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev konuşmalarının ardından tokalaştı ve birbirlerinin elini havaya kaldırarak poz verdi.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI ALİYEV: “BİRLİĞİMİZ VE KARDEŞLİĞİMİZ SARSILMAZDIR. BUNU SARSMAK İSTEYENLER ARZULARINA HİÇBİR ZAMAN ULAŞAMAYACAKTIR”
Basın toplantısında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Zafer Günü’nde kendileriyle birlikte olmasının Azerbaycan halkını sevindirdiğini belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Türkiye ve Azerbaycan halkları kardeş halklardır. Dünyada bizim kadar birbirine bağlı halklar ve devletler yoktur. Bu bizim büyük servetimizdir. Şuşa Beyannamesi yalnızca bu tarihî ve kültürel ilişkileri resmi bir çerçeveye oturtmuştur. Bizi birleştiren ortak tarihimiz, etnik köklerimiz, dilimiz, edebiyatımız ve manevi değerlerimizdir. Bu büyük bir servettir. Bugün devletlerarası ilişkiler de bu servet ve güçlü temel üzerinde gelişmektedir” diye konuştu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Birliğimiz ve kardeşliğimiz sarsılmazdır. Bunu sarsmak isteyenler arzularına hiçbir zaman ulaşamayacaktır. Biz iki halk, her şeyden önce de iki lider olarak bu serveti koruyoruz. Hiç kimsenin aramıza girmesine ya da kendi kişisel çıkarları uğruna birliğimize, kardeşliğimize ve dayanışmamıza gölge düşürmesine izin vermeyiz” dedi.
Basın toplantısının ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Şuşa Kalesi, Hankendi Zafer Anıtı, Hocalı Soykırım Anıtı ve müzeyi ziyaret etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Azerbaycan’daki programları kapsamında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile eşi Mihriban Aliyeva tarafından onurlarına verilen resmî akşam yemeğine katıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım Zafer Günü kutlamalarına katılmak üzere ziyaret ettiği Azerbaycan’ın Suşa kentinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından resmî törenle karşılandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in tören alanındaki yerlerini almalarının ardından askerî bando iki ülkenin millî marşlarını çaldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in eşi Mihriban Aliyeva’nın da yer aldığı törende liderler karşılıklı olarak heyetlerini tanıttı.
Suşa Valiliği önünde gerçekleştirilen törenin ardından iki lider baş başa görüşmelerini gerçekleştirmek üzere valilik binasına geçti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in davetine icabetle Karabağ’a ulaştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Fuzuli Uluslararası Havalimanı’nda, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından karşılandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ile birlikte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Karabağ’a ulaştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile gerçekleştirdikleri ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Uluslararası meselelere dair görüşlerimiz büyük ölçüde örtüşüyor. Kore Yarımadası’nda kalıcı barış ve istikrarın tesisini amaçlayan diyalog temelli yaklaşımı destekliyoruz. Birleşmiş Milletler, MIKTA G20 dahil olmak üzere çok taraflı platformlardaki iş birliğimizi tüm insanlığın faydası için daha ilerilere taşımakta kararlıyız” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda gerçekleştirdikleri baş başa ve heyetler arası görüşmeleri ile iki ülke arasında imzalanan anlaşmaların ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında, Güney Kore Devlet Başkanı Lee’nin davetine icabetle stratejik ortakları ve yakın dostları Kore’yi sekiz yıl aradan sonra tekrar ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee’ye sıcak ev sahipliği dolayısıyla teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, bundan 76 yıl önce kahraman Mehmetçiğin Kore’nin bağımsızlığı için gösterdiği fedakârlıklarla kan kardeşliğine dönüşen iki ülke arasındaki ilişkilerin bugün de müstesna düzeyde ayrı bir seyrinin kendilerini ziyadesiyle mutlu ettiğini söyledi.
“İKİLİ TİCARETİMİZİ 15 MİLYAR DOLAR HEDEFİNE ULAŞTIRACAK ADIMLARI GÖRÜŞTÜK”
Güney Kore Devlet Başkanı Lee’yi Kasım 2025’te ve geçen temmuz ayında Türkiye’de ağırladıklarını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, karşılıklı ziyaretlerin iki ülke arasındaki stratejik ortaklığa önemli katkılarda bulunduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Bugün de birçok konudaki iş birliğimizi dinamik ve geleceğe odaklı şekilde ilerletecek adımları ele aldık. Ekonomik ve ticari ilişkilerimiz, görüşmelerimizde öne çıkan alanların başında geldi. Geçtiğimiz yıl 11 milyar doları aşan ikili ticaretimizi, dengeli ve sürdürülebilir şekilde, evvelce belirlediğimiz 15 milyar dolar hedefine ulaştıracak adımları görüştük. Aramızdaki serbest ticaret anlaşmasının günün şartlarına göre tadil edilmesi dahil ilgili kurumlarımızın çalışmalarına odaklandık. Ülkemizde 400’den fazla Koreli firma faaliyet gösteriyor. Kore firmalarıyla sadece ülkemizde değil, Türkiye’nin güçlü olduğu pazarlarda ortak projelere adımlarımızı atıyoruz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerinin bir diğer önemli başlığını nükleer enerji ve madencilik alanının oluşturduğunu aktararak, Kasım 2025’te Türkiye Nükleer Enerji Şirketi ile Kore Elektrik Enerjisi Kurumu arasında imzalanan mutabakat zaptının, iş birlikleri için önemli bir zemin teşkil ettiğini vurguladı.
Bugün iki ülke enerji bakanlıkları arasında imzalanan belgelerin de bu iş birliklerini daha ileriye taşıyacağına inandığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, özellikle batarya üretimi, yapay zekâ ve yarı iletkenler dahil olmak üzere birçok ileri teknolojiler alanında Kore’yle iş birliğine büyük önem verdiklerini belirtti.
“KÜRESEL BARIŞ VE İSTİKRARA ÖNEM VEREN İKİ ÜLKEYİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Savunma sanayii, stratejik ortaklığımızın somut neticeler verdiği alanların başında geliyor. Sayın Cumhurbaşkanı’yla görüşmemde, Fırtına obüsleri ve Altay tankı gibi başarılı müşterek projelerin sayısının artırılması gereğine işaret ettik” dedi.
Gelecek sene idrak edecekleri ülkeler arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 70. yıl dönümünde özel etkinlikler planladıklarını kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bölgelerinde ve ötesinde etkin roller üstlenen, küresel barış ve istikrara önem veren iki ülkeyiz. Uluslararası meselelere dair görüşlerimiz büyük ölçüde örtüşüyor. Kore Yarımadası’nda kalıcı barış ve istikrarın tesisini amaçlayan diyalog temelli yaklaşımı destekliyoruz. Birleşmiş Milletler, MIKTA ve G20 dahil olmak üzere çok taraflı platformlardaki iş birliğimizi tüm insanlığın faydası için daha ilerilere taşımakta kararlıyız” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerini daha da geliştirmek amacıyla yakın çalışmayı sürdüreceklerini belirterek, ikili ilişkilere sağladığı katkılarından dolayı Güney Kore Devlet Başkanı Lee’ye şahsı ve milleti adına teşekkür etti.
Basın toplantısı öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Güney Kore Devlet Başkanı Lee huzurunda iki ülke arasında dört anlaşma imza altına alındı.
İKİ ÜLKE ARASINDA İMZALANAN ANLAŞMALAR
Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanlığı arasındaki “Bilim, Teknoloji ve İnovasyon (STI) Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı”, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Güney Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon tarafından imzalandı.
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanlığı arasındaki “Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı”na, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-Kwan imza attı.
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti İklim, Enerji ve Çevre Bakanlığı arasındaki “Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı”nı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar ile Güney Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan imzaladı.
Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası arasındaki “Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı” da Türkiye Nükleer Enerji AŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon tarafından imza altına alındı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, GÜNEY KORE’DE ONURUNA VERİLEN RESMÎ AKŞAM YEMEĞİ’NE KATILDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee tarafından onurlarına verilen Resmî Akşam Yemeği’ne katıldı.
Burada konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 yıl aradan sonra Kore Cumhuriyeti’ni yeniden ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu belirterek, şahsına ve heyetine gösterilen samimi misafirperverlik için teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Asya’nın iki ucunda birbirlerinden uzak ama kalben yakın iki milletiz. Eğer kader insanları buluşturacaksa, mesafelerin engel olamayacağına en güzel örneğiz. Bir Kore atasözünün dediği gibi ‘Elbiselerinizin uçları hafifçe dahi birbirlerine değse bu kaderdir’ Bundan 76 yıl önce bu toprakların bağımsızlığı için kader bizleri bir araya getirdi. Sizlerin de Türkleri isimlendirdiğiniz üzere bizleri kan kardeşleri kıldı. Aslında biz bin yılı aşkın süredir birbirleriyle temas halinde olan iki kadim halkız. Bu ortak geçmişimizi, vatandaşlarımızın müreffeh geleceğine ve dünyada barışın tesisine katkı verebileceğimiz yeni ufuklara taşımak istiyoruz.”
Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile yaptıkları kapsamlı görüşmelerin bu yolda kendisine büyük ümit verdiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sayın Cumhurbaşkanı ve muhterem refikalarına bizleri kendi evimizde hissettiren misafirperverlikleri için tekrar teşekkür ediyorum. Bu vesileyle Türkiye’deki 80 milyon kardeşleri adına dost ve müttefik Kore halkını en kalbi muhabbetlerimle selamlıyorum” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un davetine icabetle gittiği başkent Seul’de resmî törenle karşılandı.
İki ülke millî marşlarının çalındığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tören kıtasını selamladığı, liderlerin heyetlerini birbirlerini tanıttığı törenin ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee’nin eşi Kim Hea Kyung’un katılımıyla Güney Kore Millî Tekvando Gösteri Ekibi’nin sergilediği dövüş sporları gösterisi izlendi.
Resmî tören ve gösterinin ardından iki lider baş başa ve heyetler arası görüşmelerini gerçekleştirmek için Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na geçti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un davetine icabetle gittiği Güney Kore’nin başkenti Seul’e ulaştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Seul Seongnam Hava Üssü’ne varışlarında Kore Ticaret Bakanı Park Jung-sung tarafından karşılandı. Karşılamada, Türkiye Cumhuriyeti Seul Büyükelçisi Fatih Yıldız ve eşi Nesrin Yıldız da hazır bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Seul ziyaretinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da eşlik ediyor.
51 farklı ülkeden başvuru alan Uluslararası COP31 Zirvesi’nde tek Türk konuşmacı olarak yer alan Avukat ve Arabulucu Gamze Başak Ünal, iklim adaletinin yalnızca devletler arasında düzenlenen hukuki metinlerle sınırlı kalmaması, bireylerin yaşamına ve toplumsal bilince yerleşen evrensel bir değere dönüşmesi gerektiğine dikkat çekti.
24–25 Ekim 2026 tarihlerinde IDD ORG tarafından çevrim içi olarak düzenlenen International COP31 Summit, dünyanın farklı coğrafyalarından katılımcıları iklim krizi, sürdürülebilirlik ve küresel iş birliği ekseninde bir araya getirdi.
Organizasyonun açıkladığı verilere göre 51 ülkeden başvuru alan zirvede, 647 katılımcının demografik verileri değerlendirildi. Katılımcıların önemli bir bölümünü gençlerin oluşturması, iklim krizine karşı uluslararası farkındalığın yeni kuşaklar açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.
Zirvede tek Türk konuşmacı olarak yer alan Global Arabuluculuk Merkezi Kurucusu Avukat ve Arabulucu Gamze Başak Ünal, “Climate Justice Through the Lens of Law: Human Rights, Mediation and Global Cooperation” (Hukukun Perspektifinden İklim Adaleti: İnsan Hakları, Arabuluculuk ve Küresel İş Birliği) başlıklı oturumunda iklim krizinin hukuki boyutunu, insan haklarıyla ilişkisini ve uluslararası uzlaşmanın önemini ele aldı.
İnsan Haklarından İklim Adaletine: Evrensel Bir Dilin Gerekliliği
Ünal’ın konuşmasında öne çıkan temel yaklaşım, iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda insan haklarını, toplumsal eşitliği ve gelecek kuşakların yaşam koşullarını doğrudan etkileyen küresel bir adalet meselesi olmasıydı.
Bu yaklaşımını İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi üzerinden geliştiren Ünal, insan haklarının tarihsel süreçte yalnızca devletlerin sorumluluğunda bulunan hukuki ilkeler olmaktan çıkarak bireylerin de benimsediği evrensel bir değer hâline gelmesine dikkat çekiyor.
1948 yılında kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, insan haklarının uluslararası düzeyde tanınmasında önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Zaman içerisinde gelişen uluslararası sözleşmeler, ulusal hukuk düzenlemeleri ve toplumsal farkındalık sayesinde insan hakları kavramı, hukukçuların kullandığı teknik bir terimin ötesine geçti.
Bugün dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan bireyler, karşılaştıkları bir haksızlığı insan hakları kavramıyla ifade edebiliyor. İnsan hakları, yalnızca hukuk metinlerinde değil, insanların düşünce biçimlerinde ve adalet anlayışlarında da yer buluyor.
Ünal’a göre iklim adaletinin de benzer bir evrensel bilinç düzeyine ulaşması gerekiyor.
“Bugün dünyanın neresinde olursak olalım, bir haksızlık karşısında insan haklarından söz edebiliyoruz. Çünkü insan hakları yalnızca hukuk metinlerinde değil, insanlığın bilincinde de yer edindi. Peki, iklim adaletini de aynı şekilde herkesin anlayabildiği, savunabildiği ve benimsediği evrensel bir değere dönüştürebilir miyiz?”
Devletlerden Bireylere Uzanan Bir İklim Adaleti Anlayışı
İklim krizinin sınır tanımayan niteliği, uluslararası hukuk açısından önemli güçlükleri beraberinde getiriyor. Ülkeler farklı hukuk sistemlerine, ekonomik koşullara ve siyasi önceliklere sahip olsalar da iklim değişikliğinin sonuçları ortak bir gezegende yaşayan bütün insanları etkiliyor.
Ünal, Paris Anlaşması gibi uluslararası düzenlemelerin ve çevre hukukuna ilişkin bildirgelerin önemini vurgularken, hukuki metinlerin tek başına evrensel bir toplumsal bilinç oluşturmak için yeterli olmadığını belirtiyor.
Bu noktada iklim adaletinin yalnızca devletler arası müzakerelerin konusu olmaktan çıkarak bireylerin günlük yaşamına, eğitim sistemlerine, toplumsal ilişkilerine ve değerlerine yerleşmesi gerektiği görüşünü savunuyor.
Hedef, iklim adaletinin devletlerin konuştuğu bir hukuk dili olmaktan çıkıp bireylerin de konuştuğu evrensel bir dile dönüşmesi.
Bu yaklaşımda arabuluculuk ise özel bir önem taşıyor. Çünkü farklı ülkelerin, toplumların ve kuşakların ortak bir değer etrafında buluşabilmesi, yalnızca kuralların belirlenmesini değil, diyalog, karşılıklı anlayış ve uzlaşma kültürünün geliştirilmesini de gerektiriyor.
Ünal’ın geliştirdiği düşünce, mevcut uluslararası iklim hukuku düzenlemelerine alternatif oluşturmak değil; bu düzenlemelerin dayandığı adalet ilkelerini insanlığın evrensel değerleri arasında daha görünür kılmak.
İklim adaletinin evrensel bir ortak dile dönüşmesi, devletlerin farklılıklarına rağmen aynı sorumluluk bilincinde buluşmasını, bireylerin ise bu sorumluluğu günlük yaşamlarında sahiplenmesini amaçlıyor.
İklim hukuku ve arabuluculuk çalışmalarını uluslararası platformlarda sürdüren Ünal, 5–7 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’daki Akdeniz Üniversitesi’nde düzenlenecek 21. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Gençlik Konferansı (COY21) kapsamında da yüz yüze konuşmacı olarak yer alacak.
Birleşmiş Milletler iklim süreciyle bağlantılı uluslararası gençlik konferansı COY21, gençlerin iklim politikalarına ilişkin görüşlerini ve önerilerini COP31 sürecine taşımalarına imkân sağlayan önemli bir platform niteliği taşıyor.
Ünal’ın evrensel iklim adaleti yaklaşımında gençlerin katılımı ayrı bir önem taşıyor. Çünkü iklim adaletinin evrensel bir değer hâline gelmesi, yalnızca bugünün devletlerinin uzlaşmasıyla değil, gelecek kuşakların bu anlayışı benimsemesiyle mümkün olabilecek.
COP31 Antalya sürecinde Green Zone gönüllüsü olarak da görev alacak olan Ünal, aynı zamanda uluslararası katılımla gerçekleştirilecek bir iklim farkındalığı dersi aracılığıyla Guinness Dünya Rekoru kırılmasına yönelik girişimini sürdürüyor.
Bu girişim, farklı ülkelerden insanların aynı eğitim ortamında buluşarak iklim farkındalığını geliştirmesini ve evrensel bir sorumluluk anlayışını paylaşmasını hedefliyor.
Ünal, iklim farkındalığı eğitiminin yalnızca çevresel bilgi aktarımı olarak değil, farklı kültürler ve hukuk sistemleri arasında ortak bir anlayış geliştirme fırsatı olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
“Farklı Hukuk Sistemlerimiz Var, Ancak Tek Bir Gezegenimiz Var”
Ünal’ın uluslararası çalışmalarının merkezinde, insan hakları hukukunun tarihsel gelişiminden ilham alan bir düşünce bulunuyor:
“Farklı ülkelerde yaşıyor, farklı diller konuşuyor ve farklı hukuk sistemlerine tabi oluyoruz. Ancak hepimiz aynı gezegeni paylaşıyoruz. İnsan hakları nasıl evrensel bir değere dönüştüyse, iklim adaleti de insanlığın evrensel değerlerinden biri olmalı.”
Ünal’a göre iklim krizine karşı kalıcı bir küresel dayanışma oluşturabilmenin yolu, uluslararası hukuk mekanizmalarını güçlendirirken bu mekanizmaların temelindeki adalet anlayışını bireylerin yaşamına taşımaktan geçiyor.
Bu yaklaşım, iklim adaletini yalnızca devletlerin üzerinde uzlaşmaya çalıştığı bir mesele olarak değil, bütün insanlığın anlayabildiği ve sahiplenebildiği evrensel bir ortak dil olarak ele alıyor.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin ortaya koyduğu evrensellik anlayışından hareketle geliştirilen bu düşünce, iklim adaletinin de gelecekte yalnızca hukuki bir kavram olarak değil, insanlığın ortak vicdanında karşılık bulan temel bir değer olarak benimsenmesi yönünde bir çağrı niteliği taşıyor.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu’nda başladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuk devlet ve hükûmet başkanlarını karşılamasının ardından liderler aile fotoğrafında bir araya geldi.
Aile fotoğrafında Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile gözlemci ülkeler Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev yer aldı.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Gerekli cookie, sayfa gezinmesi ve web sitesinin güvenli alanlarına erişim gibi temel işlevleri etkinleştirerek bir web sitesi kullanıma yardımcı olur. Web sitesi bu cookie olmadan düzgün çalışamaz.
Tercih cookies, bir web sitesinin, tercih ettiğiniz diliniz veya bulunduğunuz bölgeniz gibi, web sitesinin davrandığını veya görünüşünü değiştiren bilgileri hatırlamasını sağlar.
İstatistik
İstatistik cookies, web sitesi sahiplerinin anonim olarak bilgi toplayıp bildirerek ziyaretçilerin web siteleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamalarına yardımcı olabilir.
Pazarlama
Pazarlama cookies, ziyaretçileri web sitelerinde izlemek için kullanılır. Amaç, bireysel kullanıcıya ilgi çekici ve böylece yayıncılar ve üçüncü taraf reklamverenler için daha değerli olan reklamları görüntülemektir.
Sınıflandırılmamış
Sınıflandırılmamış cookies, bireysel kurabiye sağlayıcıları ile birlikte sınıflandırma sürecinde olduğumuz cookies.