Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uluslararası Ombudsmanlık Konferansı’nda yaptığı konuşmada, “Cumhuriyetimizin 100. yılını geride bırakıp, ‘Türkiye Yüzyılı’ diye isimlendirdiğimiz yeni asrına girmeye hazırlandığımız bir dönemdeyiz. Bu tarihî süreçte, her alanda olduğu gibi, insan haklarında da kendimize geçmişin tecrübeleri ışığında yeni bir gelecek inşa etmenin çabasındayız” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde düzenlenen Uluslararası Ombudsmanlık Konferansı’na katılarak bir konuşma yaptı.
Konferansın hayırlara vesile olmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, değerlendirmeleriyle konferansa katkı sunacaklara teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu sene 10. yılına ulaşan Kamu Denetçiliği Kurumunu ve Kamu Başdenetçisi Şeref Malkoç’u, bu anlamlı programa vesile olduğu için tebrik etti.
Cumhuriyet’in, 100. yılının geride bırakılıp “Türkiye Yüzyılı” diye isimlendirdikleri yeni asrına girmeye hazırlanılan bir dönemde olunduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu tarihî süreçte her alanda olduğu gibi insan haklarında da kendilerine geçmişin tecrübeleri ışığında yeni bir gelecek inşa etmenin çabasında olduklarını söyledi.
“GÜNÜMÜZ DÜNYASINDA EN ÇOK KONUŞULAN HUSUSLARIN BAŞINDA İNSAN HAKLARI GELİYOR”
Bugünün dünyasında en çok konuşulan, tartışılan, gündemi en fazla meşgul eden hususların başında insan haklarının geldiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, yerel siyasetçilerden medyaya, akademiden uluslararası kuruluşlara kadar hemen herkesin insan hak ve özgürlüklerinden bahsettiğini dile getirdi.
Dünyanın birçok yerinde insan haklarının muhafaza ve müdafaasıyla ilgili toplantılar düzenlendiğini, kararlar alındığını, beyanatlar verildiğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, ancak tüm bunlar yaşanırken hayat hakkı dahil insanların en temel haklarının göz göre göre çiğnenmeye devam ettiğini vurguladı.
“VİCDANINI YİTİREN ÜLKELER GÖRDÜK”
Suriye’den Filistin’e, Yemen’den Arakan’a, Türkistan’dan Afrika’ya kadar dünyanın birçok yerinde insan hak, hürriyet ve haysiyetini hiçe sayan ağır ihlallere sürekli yenilerinin eklendiğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bizi birbirimize yakınlaştırması, merhamet duygumuzu harekete geçirmesi gereken krizler tam tersine insanı insani değerlerden uzaklaştırabiliyor. Kovid-19 salgını, mülteci meselesi, bölgemizde patlak veren çatışmalar, bu acı gerçeğin en çarpıcı örnekleri olarak önümüzde duruyor. Gelişmiş diye ifade edilen ülkelerin salgın döneminde sadece kendilerini korumak adına sergiledikleri bencillikleri bugün utançla hatırlıyoruz. Aşı ve maske gibi salgınla mücadelede ihtiyaç duyulan tıbbi malzemelerin nasıl bir rekabet unsuru hâline dönüştürüldüğünü hâlen unutmadık. Hatta bu süreçte kendi halkları içindeki dezavantajlı kesimleri dahi hizmet yelpazesinin dışında tutacak kadar vicdanını yitiren ülkeler gördük.”
Salgının da etkisiyle kültürel ırkçılık, yabancı karşıtlığı ve İslam düşmanlığı gibi nefret suçlarının özellikle Batı toplumlarında korkunç boyutlara ulaştığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bazı medya kuruluşları ve siyasetçilerin de söylemleriyle bu nefret iklimini körüklediklerine, âdeta ateşe benzin döktüklerine şahit olduklarını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, milyonlarca Müslüman’ın temel özgürlüklerinin ayaklar altına alındığı, ifade hürriyeti kisvesi altında kutsallarının aşağılandığı, inançlarının bir tehdit kaynağı olarak gösterildiği vahim bir tabloyla karşı karşıya olunduğunu ifade etti.
Kimi zaman medya kimi zaman siyasetçiler kimi zaman da bizzat devlet tarafından ötekileştirilen bu toplum kesimleri için İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ndeki kayıtlı haklarını kullanmanın giderek zorlaştığını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu: “Hemen her gün gazetelerde ibadethaneleri, yabancılara ait iş yerlerini, sivil toplum kuruluşlarını hedef alan bir şiddet eyleminin haberini okuyoruz. Dahası göçmenlere ve yabancılara yönelik nefret suçları ya görmezden geliniyor ya soruşturulmuyor ya da örtbas ediliyor. Gerek insan haysiyetini korumakla görevli uluslararası kuruluşlar gerekse her fırsatta demokrasi ve insan hakları dersi veren kimi ülkeler, maalesef bu hak ihlalleri karşısında derin bir suskunluk içinde.”
“BAZI ÜLKELER, TÜRK ADALETİNDEN KAÇAN HAYDUTLARIN SIĞINAĞI HÂLİNE DÖNÜŞMÜŞTÜR”
Kendi güvenlik ve refahları dışında hiçbir şeyi önemsemeyenlerin çifte standardının artık fiyakalı sloganlarla, yasak savma türünden tavırlarla örtülemeyecek hâle geldiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Benzer bir durum doğrudan insanımızın hayatına kıymış, kan dökmüş, sivillere yönelik terör eyleminde bulunmuş teröristler için de geçerlidir. En temel insan hakkı olan yaşam hakkına kasteden eli kanlı caniler, siyasi sığınmacı bahanesiyle korunmakta, hiçbir hukuki tahkikata uğramadan hayatlarını özgürce sürdürebilmektedir. Üzülerek ifade etmek isterim ki bugün NATO’da, Avrupa Konseyinde veya BM çatısı altında beraber olduğumuz bazı ülkeler, Türk adaletinden kaçan haydutların sığınağı hâline dönüşmüştür” değerlendirmesini yaptı.
Terör suçlularının yargıya hesap vermesi konusunda maalesef kayda değer ve somut sonuçlar doğuran hiçbir çaba harcanmadığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bilindiği gibi 15 Temmuz gecesi 252 vatandaşımızı katleden, Meclisimizi ve Cumhurbaşkanlığı binasını bombalayan FETÖ’nün elebaşı, Amerika’daki malikânesinden örgütünü yönetmeye devam ediyor. Haklarında kırmızı bültenle arama kaydı olan PKK terör örgütü militanları Avrupa’nın göbeğinde polisin himayesinde örgüt paçavraları eşliğinde protesto düzenleyip vatandaşlarımıza ve temsilciliklerimize saldırabiliyor” dedi.
Kısa süre önce Fransa’nın başkenti Paris’te yaşanan hadiselerin bunun en son örneğini teşkil ettiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bölücü örgüt mensupları sadece sokakları, arabaları ve mağazaları ateşe vermekle kalmamış, saldırılarını özellikle işindeki gücündeki insanımızın canına kastetmeye kadar götürmüşlerdir. İyi terörist-kötü terörist ayrımının yanlışlığını bir kez daha gösteren bu olayların terörle mücadelede yeni bir dönemi başlatmasını ümit ediyorum. Şimdiye kadar Türkiye’nin bölücü örgütün uzantılarına karşı sınırları içinde ve ötesinde yürüttüğü haklı mücadeleye şaşı bakanların, bundan sonra hatalarının farkına varacaklarına inanıyorum. Avrupa’da yuvalanan terör yandaşlarına karşı tedbir almakta geç kaldıkları her gün tehlike daha da büyüyecek tıpkı kanser hücresi gibi bünyeyi saracaktır.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin teröre karşı kararlı mücadele yanında ihtiyaç sahiplerine el uzatmasıyla da örnek bir duruş sergilediğini belirterek, “Çatışma bölgelerinden kaçan 3,5 milyonu Suriyeli başta olmak üzere 4 milyonu aşkın mazlum ve mağdura biz kucak açtık. Kapımıza gelip ülkemize sığınan hiç kimseyi zorla geri göndermedik. Suriyeli Türkmenler kadar Kobanili Kürtlere, Halep’teki, İdlib’deki ve Suriye’nin diğer bölgelerindeki Arap kardeşlerimize de sahip çıktık. Suriye’deki çadır kentlerde hayata tutunmaya çalışan mazlumlara yardım götürürken kimsenin inancına, kökenine bakmadık” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’nin kuzeyindeki güvenlik ortamı iyileştikçe Türkiye’deki Suriyelilerin gönüllü olarak evlerine geri dönüşünün hızlandığını söyledi.
Oradaki mültecileri çadırlardan kurtarmak için briket evler yaptıklarını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Niye bunlar insan değil mi? İnsanca yaşamalarını sağlayalım istedik. Bu çadırlardan bu insanları kurtaralım istedik. Briket evlere onları yerleştirerek oraya geri dönüşlerini sağlayarak insani bir yaşam şeklini onlara hazırlayalım istedik. Terörden temizleyerek emniyetli hâle getirdiğimiz bölgelere şimdiye kadar ülkemizden yaklaşık 550 bin sığınmacı geri dönmüştür. Rusya, Suriye ve Türkiye olarak bir süredir yürüttüğümüz diplomatik temaslar meyvesini verdikçe bu sayılar daha da artacaktır” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de huzur, istikrar ve barış ortamı tesis edilene kadar kardeşlik, komşuluk ve insanlık görevini yerine getirmeyi sürdüreceklerini vurguladı.
Türkiye’nin, Ege Denizi’ndeki operasyonları sayesinde sadece geçen yıl ölümün eşiğinden kurtarılan göçmen sayısının 20 bini bulduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Buna mukabil sığınmacıları denizde, Ege’de ölüme terk eden hatta botlarını batırarak kasten öldüren, döverek, soyarak, onurlarını kırarak sınırları dışına zorla iten ülkeler ise maalesef baş tacı yapılıyor. Onca görüntüye, şahide, habere, şikâyete rağmen göçmenlere bu zulmü reva görenler hakkında maalesef hiçbir adım atılmıyor. Biz tüm bu riyakârlıklara rağmen insan haklarını sözde değil elimizi taşın altına koyarak savunmaya devam ediyoruz, devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, diğer alanlarda da aynı ilkeli tutumla çalışmalarını yürüttüklerini, bu yaklaşımın en somut neticelerini Rusya-Ukrayna savaşı sırasında gösterdiklerini, Karadeniz üzerinden tahıl koridorunu ve esir takası anlaşmasını hayata geçirerek, milyarlarca insanın hayatını olumsuz etkileyen gıda ve enerji krizinin çözümüne katkı sağladıklarını dile getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “Bilabedel tahılı gönderelim ama bunu durumu iyi olan Avrupa ülkelerine değil fakir, az gelişmiş Afrika ülkelerine ulaştırın” teklifinde bulunduğunu, kendilerinin de bunu kabul ettiğini, tahılı una çevirerek Afrika ülkelerine bilabedel ulaştıracaklarını anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Şimdi Şeref Bey bir teklifte bulundu o da malum özellikle yaralılar için de bir koridorun açılması, biz zaten buna varız. Biz sadece Rusya-Ukrayna değil aynı şekilde Suriye’den, aynı şekilde Azerbaycan’dan, Libya’dan yaralıları getirip hastanelerimizde tedavilerini yaptırıp geri gönderiyoruz. Bunlar bizim insani ve vicdani görevimizdir. Bundan sonraki süreçte de bunları yapmaya devam edeceğiz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Balkanlar’da tırmanan gerilimi düşürerek, bölgenin yeni bir kan ve ateş sarmalına dönmesinin önüne geçtiklerini, Kafkaslar’da yıllardır devam eden krizin yol açtığı istikrarsızlığı dengeli ve hakkaniyetli politikayla önemli ölçüde hâl yoluna koyduklarını söyledi.
“TÜRKİYE YÜZYILI’NA DEMOKRASİ EKSİKLERİMİZİ TAMAMLAMIŞ OLARAK GÜÇLÜ BİR BAŞLANGIÇ YAPMAKTA KARARLIYIZ”
Türkiye’de de 20 yıldır gerçekleştirdikleri sessiz devrimlerle her kesimden vatandaşın temel insan haklarıyla ilgili taleplerini yerine getirdiklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu: “Son olarak kadınlarımızın başörtüsü ve aile kurumuyla ilgili bir Anayasa değişikliği teklifini Meclisimize sunduk. Ancak burada bir konunun üzerinde de durmak istiyorum. O da şu; Afganistan’da son dönemdeki özellikle başörtülü kızların üniversitelerde, okullarda okutulmasını engelleme anlayışını biz gayriinsani buluyoruz, gayri İslami buluyoruz. Bir defa bizim dinimizde böyle bir şey yok. Bu kızlar buralarda eğitim öğretimini almalıdır. Onlara mani bir şeyi kimse bize İslam’la tanımlamasın, anlatmasın. İslam böyle bir şeyi kabul etmiyor, tam aksine ‘Beşikten mezara kadar ilmi tahsil ediniz’ diyen bir dinin mensuplarıyız. Böyle bir şeyi yapamazsınız. Gerek Dışişleri Bakanlığımız gerek bizler bu işin takipçisiyiz, takipçisi olacağız.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Hak ve özgürlükleri daha da genişletme irademizin sembolü olan bu düzenlemeyle özellikle acı hatıralarımızın olduğu kılık kıyafet meselesini kesin ve kalıcı bir çözüme kavuşturmayı hedefliyoruz. Türk demokrasisinin olgunluk seviyesini de gösterecek bu önemli teklif konusunda Meclisimizin gerekli adımı atacağına yürekten inanıyorum. Şayet Meclisimiz üzerine düşeni yerine getirmezse elbette son sözü millî irade söyleyecek, son kararı milletimizin bizatihi kendisi verecektir. Hangi siyasi partiden olursa olsun hiçbir milletvekilimizin sorumluluktan kaçarak böyle ağır bir vebalin altına girmeyeceğini düşünüyorum. Türkiye Yüzyılı’na demokrasi ve kalkınma eksiklerimizi tamamlamış, çok daha büyük hedeflere yönelmiş olarak güçlü bir başlangıç yapmakta kararlıyız” diye ekledi.
Ülkeyi yönetme sorumluluğunu üstlenirken “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturunu ilke edindiklerine, hazırladıkları her programı, hayata geçirdikleri her düzenleme ve projeyi bu ilke rehberliğinde planladıklarına, uyguladıklarına ve neticelendirdiklerine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, böylece ülkedeki tüm vatandaşlara eşit davranan, farklılıkları zenginlik olarak gören, kuşatıcı, özgürlükçü bir devlet anlayışını hâkim kıldıklarını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Ülkemiz de milletimiz de temel hak ve hürriyetlerin önümüzdeki sembol kavramı demokrasiyi Türkiye’ye çok görenlere cevabını, 15 Temmuz’da canını ortaya koyarak, istiklaline ve istikbaline sahip çıkarak vermiştir” dedi.
“KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMUMUZ, YARGININ YÜKÜNÜ DE HAFİFLETİYOR”
Dünyada, yönetim sistemini halkın iradesi ve demokratik yöntemlerle değiştirebilen ender ülkelerden biri olduklarına işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ne geçmek suretiyle hem 200 yıllık yönetim tartışmalarına nokta koyduk hem de vesayet heveslilerine âdeta davetiye çıkaran yürütmedeki çift başlılığa son verdik” değerlendirmesinde bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, millî iradenin temsilcisi Meclisi güçlendirmek için oluşturdukları yapılardan birinin de Kamu Denetçiliği Kurumu olduğunu söyleyerek, “İdarenin hizmet kalitesini yükseltmeye ve insan haklarının geliştirilmesini sağlamaya yönelik bu kurumumuz, 10 yıldır devlet ile vatandaşının kucaklaşmasının sembolü olarak görevini başarıyla ifa ediyor. Haksızlığa uğradığını düşünen insanlarımızın, ilgili kurumla dostane bir çözüm yolu bulmasını sağlayan Kamu Denetçiliği Kurumumuz, yargının yükünü de hafifletiyor” diye konuştu.
Uyuşmazlıkları sulh yoluyla çözüme kavuşturarak devlet ile vatandaşı arasındaki güven ilişkisini tahkim eden Kamu Denetçiliği Kurumu’nun, Meclis adına bir hak arama kapısı olarak vazifesini yerine getirdiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Kuruluşundan bugüne 207 binin üzerinde başvuru alan ve bunların 75 bini için tavsiye, 16 bine yakını için dostane çözüm kararı veren kurumumuz, telefonla, mektupla veya bizzat başvuruyla gelen yaklaşık 1 milyon kişiye de hizmet sunmuştur. Ayrıca hazırladığı raporlar, yaptığı çalıştaylar, toplantılar ve diğer faaliyetlerle kurumumuz ilkokuldan üniversiteye tüm gençlerimize, muhtarlıklarımızdan belediyelerimize tüm kurumlarımıza ulaşıyor. Türkiye Yüzyılı için hayal ettiğimiz insan haklarına saygılı, adaleti ve hakkaniyet duygusunu güçlendirici, erdemli devlet işleyişi hedefimize ulaşmamızda da kurumumuza önemli görevler düşüyor. Özellikle devlet sistemimizdeki kurumlarımızın, Kamu Denetçiliğimizden gelen kararlara uyma oranı yüzde 80’e yaklaşmıştır. Bu vesileyle tüm kurumlarımızdan, Kamu Denetçiliğimizin kararları konusunda daha fazla hassasiyet beklediğimizi belirtmek istiyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun, dünyadaki diğer ombudsmanlıklar ve insan hakları temsilcilikleriyle kurduğu yakın ilişkiyi takdirle takip ettiklerini dile getirerek, “İslam İşbirliği Teşkilatı ve Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki oluşumlara da ayrıca önem veriyoruz. Hiç şüphesiz 21. yüzyılda insan hakları sorunlarının tartışılacağı bu konferans da gerek katılımcıları gerek tartışma başlıkları itibarıyla kurumumuzun gelecekteki çalışmalarına ışık tutacaktır. Konferans çerçevesinde ortaya koyacağınız kıymetli fikirlerin, kurumumuz yanında biz siyasetçilere de yeni ufuklar kazandıracağına inanıyorum” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yılı nedeniyle Anıtkabir’de düzenlenen anma törenine katıldı.
Anıtkabir’deki tören, devlet erkânının Aslanlı Yol’da yürüyüşü ile başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığındaki heyet, Anıtkabir’de saat 09.05’te Atatürk’ün mozolesine çelenk koyarak saygı duruşunda bulundu.
İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, Misak-ı Millî Kulesi’ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri’ni imzaladı ve şunları yazdı:
“Aziz Atatürk, ebedi aleme irtihalinizin 88’inci seneidevriyesinde zatıalinizi, silah arkadaşlarınızı, İstiklal Harbi’ni sevk ve idare eden Gazi Meclisimizin muhterem üyelerini, vatanımızın ebedi varlık mühürleri olan şehitlerimizi ve milletimiz için ağır bedeller ödeyen gazilerimizi rahmetle anıyoruz. Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyeti’ni 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Ruhun şad olsun.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında, “Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir. Bakü’nün sevincini, Ankara’nın sevinci Suşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Şuşa kentinde gerçekleştirdikleri ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Karabağ Zaferi’nin 6. seneidevriyesinde Azerbaycan’da olmanın bahtiyarlığı içinde olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dilimizde işlenen en aziz bir söz gibi, canımızı ısındıran ocak gibi, köz gibi. En kokulu güllerle demetlenen Şuşa’mız” dizelerini dile getirdi.
“TÜRKİYE İLE AZERBAYCAN ARASINDAKİ MÜNASEBETLER TARİHİN TÜRLÜ İMTİHANLARINDAN GEÇEREK BUGÜNKÜ İLERİ SEVİYESİNE ULAŞMIŞTIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, tarih, tabiat ve kültür şehri güzel Şuşa’da olmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Karabağ’ın azatlığı uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi minnetle hürmetle yâd ediyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cenabı Allah’tan kendilerine sağlık, afiyet ve hayırlı ömürler niyaz ediyorum. İlham kardeşimin dirayetli liderliğinde yekvücut olan Azerbaycan halkı, büyük bir kahramanlıkla Karabağ’ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. Bu şanlı zafer, Azerbaycan’ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor. Hepinizin bildiği üzere Türkiye ile Azerbaycan arasındaki münasebetler tarihin türlü imtihanlarından geçerek bugünkü ileri seviyesine ulaşmıştır. ‘Bir millet, iki devlet’ şiarıyla tarif ettiğimiz bu gönül birliği müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir.”
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesinde olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır. 15 Haziran 2021 günü Şuşa’da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler, dün olduğu gibi bugün de yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Cenabıhakk’ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır. Biz bu vizyonu aynı zamanda Türk dünyasında hâkim kılmak için de var gücümüzle çalışıyoruz. Türk Devletleri Teşkilatımızın bugün ulaştığı ileri seviye ortak irademizin ve gayretlerimizin en somut neticesidir. Bu vesileyle dönem başkanlığı süresince Türk dünyasının birlik ve dirliği için sergilediği gayretler dolayısıyla Azerbaycan’a teşekkür ediyorum. İnşallah biz de dönem başkanlığımız sırasında teşkilatın daha etkin, daha kurumsal bir yapıya kavuşması için çaba göstereceğiz.”
“YENİDEN İNŞA VE KALKINMA ÇABALARINA KATKI SUNMAYA DEVAM EDECEĞİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın 44 günlük vatan muharebesiyle öz topraklarını işgalden kurtarmasının Güney Kafkasya’da yeni bir dönemin kapısını araladığını dile getirdi.
“Bugün önümüzde duran vazife, meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır. Biz, Azerbaycan’ın haklı mücadelesini sahiplendiğimiz gibi, bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik samimi gayretlerini de destekliyoruz” ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karabağ’ın yeniden imarı ve bölgenin eski canlılığına kavuşturulması için Azerbaycan’ın ortaya koyduğu gayretleri büyük takdirle takip ettiklerini bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti: “Karabağ’da yeniden tüten her ocak, yükselen her eser ve ihya edilen tarihî miras Azerbaycan halkının geleceğe olan inancını gösteriyor. İnşallah bu yolda tecrübemizi paylaşmaya, yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz. İşte Cebrayıl’da Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisini kazandırmanın gururunu yaşadık. Tarım ve Orman Bakanlığımızın katkılarıyla kurulan bu tesis Türkiye ile Azerbaycan işbirliğinin yeni bir nişanesi olmuştur. Ayrıca, Ağdam’da 14 bin 500 metrekare büyüklükteki 40 derslikli okulumuzun inşasına da başlandı. İnşallah gelecek sene İlham kardeşimle birlikte açılışını yapacağız.”
Fuzuli Uluslararası Havalimanı’ndan Şuşa şehrine gelirken yedi ayrı tünelden geçtiklerine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu yedi tünel bölgede altyapı inşasının ne denli başarılı olduğunu ortaya koyuyor. Şuşa’ya gelirken nereden nereye geldik, bunu görmenin bahtiyarlığı içerisindeyiz. İnanıyorum ki bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak. Fuzuli, bir başka farklı olacak. Çünkü bu işe inanmış, başını koymuş bir lider var, bir kadro var. Bu lider, bu kadro aynı inançla, aynı kararlılıkla yoluna devam ediyor. Karabağ Zaferi’ni canları ve kanlarıyla tarihimize nakşeden aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. Kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyor, Azerbaycanlı kardeşlerimin bu şanlı zaferini bir kez daha canı gönülden tebrik ediyorum. Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye devam edeceğiz.” dedi.
Konuşmasının sonunda, Bahtiyar Vahabzade’nin “Birdir bizim her halimiz, sevincimiz, melalimiz. Bayraklarda hilalimiz, Azerbaycan-Türkiye” dizelerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: “Rabbim ay yıldızlı al bayrağımız ile şanlı Azerbaycan bayrağının göklerde ilelebet yan yana dalgalanmasını nasip eylesin. 9 Kasım Devlet Bayrak Günü’nü en kalbi duygularımla kutluyorum. Buradan kardeş Azerbaycan halkına selam ve muhabbetlerimi yolluyorum. İlham kardeşime sıcak ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev konuşmalarının ardından tokalaştı ve birbirlerinin elini havaya kaldırarak poz verdi.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI ALİYEV: “BİRLİĞİMİZ VE KARDEŞLİĞİMİZ SARSILMAZDIR. BUNU SARSMAK İSTEYENLER ARZULARINA HİÇBİR ZAMAN ULAŞAMAYACAKTIR”
Basın toplantısında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Zafer Günü’nde kendileriyle birlikte olmasının Azerbaycan halkını sevindirdiğini belirten Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Türkiye ve Azerbaycan halkları kardeş halklardır. Dünyada bizim kadar birbirine bağlı halklar ve devletler yoktur. Bu bizim büyük servetimizdir. Şuşa Beyannamesi yalnızca bu tarihî ve kültürel ilişkileri resmi bir çerçeveye oturtmuştur. Bizi birleştiren ortak tarihimiz, etnik köklerimiz, dilimiz, edebiyatımız ve manevi değerlerimizdir. Bu büyük bir servettir. Bugün devletlerarası ilişkiler de bu servet ve güçlü temel üzerinde gelişmektedir” diye konuştu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Birliğimiz ve kardeşliğimiz sarsılmazdır. Bunu sarsmak isteyenler arzularına hiçbir zaman ulaşamayacaktır. Biz iki halk, her şeyden önce de iki lider olarak bu serveti koruyoruz. Hiç kimsenin aramıza girmesine ya da kendi kişisel çıkarları uğruna birliğimize, kardeşliğimize ve dayanışmamıza gölge düşürmesine izin vermeyiz” dedi.
Basın toplantısının ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Şuşa Kalesi, Hankendi Zafer Anıtı, Hocalı Soykırım Anıtı ve müzeyi ziyaret etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Azerbaycan’daki programları kapsamında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile eşi Mihriban Aliyeva tarafından onurlarına verilen resmî akşam yemeğine katıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım Zafer Günü kutlamalarına katılmak üzere ziyaret ettiği Azerbaycan’ın Suşa kentinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından resmî törenle karşılandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in tören alanındaki yerlerini almalarının ardından askerî bando iki ülkenin millî marşlarını çaldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in eşi Mihriban Aliyeva’nın da yer aldığı törende liderler karşılıklı olarak heyetlerini tanıttı.
Suşa Valiliği önünde gerçekleştirilen törenin ardından iki lider baş başa görüşmelerini gerçekleştirmek üzere valilik binasına geçti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile gerçekleştirdikleri ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Uluslararası meselelere dair görüşlerimiz büyük ölçüde örtüşüyor. Kore Yarımadası’nda kalıcı barış ve istikrarın tesisini amaçlayan diyalog temelli yaklaşımı destekliyoruz. Birleşmiş Milletler, MIKTA G20 dahil olmak üzere çok taraflı platformlardaki iş birliğimizi tüm insanlığın faydası için daha ilerilere taşımakta kararlıyız” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda gerçekleştirdikleri baş başa ve heyetler arası görüşmeleri ile iki ülke arasında imzalanan anlaşmaların ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında, Güney Kore Devlet Başkanı Lee’nin davetine icabetle stratejik ortakları ve yakın dostları Kore’yi sekiz yıl aradan sonra tekrar ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee’ye sıcak ev sahipliği dolayısıyla teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, bundan 76 yıl önce kahraman Mehmetçiğin Kore’nin bağımsızlığı için gösterdiği fedakârlıklarla kan kardeşliğine dönüşen iki ülke arasındaki ilişkilerin bugün de müstesna düzeyde ayrı bir seyrinin kendilerini ziyadesiyle mutlu ettiğini söyledi.
“İKİLİ TİCARETİMİZİ 15 MİLYAR DOLAR HEDEFİNE ULAŞTIRACAK ADIMLARI GÖRÜŞTÜK”
Güney Kore Devlet Başkanı Lee’yi Kasım 2025’te ve geçen temmuz ayında Türkiye’de ağırladıklarını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, karşılıklı ziyaretlerin iki ülke arasındaki stratejik ortaklığa önemli katkılarda bulunduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Bugün de birçok konudaki iş birliğimizi dinamik ve geleceğe odaklı şekilde ilerletecek adımları ele aldık. Ekonomik ve ticari ilişkilerimiz, görüşmelerimizde öne çıkan alanların başında geldi. Geçtiğimiz yıl 11 milyar doları aşan ikili ticaretimizi, dengeli ve sürdürülebilir şekilde, evvelce belirlediğimiz 15 milyar dolar hedefine ulaştıracak adımları görüştük. Aramızdaki serbest ticaret anlaşmasının günün şartlarına göre tadil edilmesi dahil ilgili kurumlarımızın çalışmalarına odaklandık. Ülkemizde 400’den fazla Koreli firma faaliyet gösteriyor. Kore firmalarıyla sadece ülkemizde değil, Türkiye’nin güçlü olduğu pazarlarda ortak projelere adımlarımızı atıyoruz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerinin bir diğer önemli başlığını nükleer enerji ve madencilik alanının oluşturduğunu aktararak, Kasım 2025’te Türkiye Nükleer Enerji Şirketi ile Kore Elektrik Enerjisi Kurumu arasında imzalanan mutabakat zaptının, iş birlikleri için önemli bir zemin teşkil ettiğini vurguladı.
Bugün iki ülke enerji bakanlıkları arasında imzalanan belgelerin de bu iş birliklerini daha ileriye taşıyacağına inandığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, özellikle batarya üretimi, yapay zekâ ve yarı iletkenler dahil olmak üzere birçok ileri teknolojiler alanında Kore’yle iş birliğine büyük önem verdiklerini belirtti.
“KÜRESEL BARIŞ VE İSTİKRARA ÖNEM VEREN İKİ ÜLKEYİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Savunma sanayii, stratejik ortaklığımızın somut neticeler verdiği alanların başında geliyor. Sayın Cumhurbaşkanı’yla görüşmemde, Fırtına obüsleri ve Altay tankı gibi başarılı müşterek projelerin sayısının artırılması gereğine işaret ettik” dedi.
Gelecek sene idrak edecekleri ülkeler arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 70. yıl dönümünde özel etkinlikler planladıklarını kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bölgelerinde ve ötesinde etkin roller üstlenen, küresel barış ve istikrara önem veren iki ülkeyiz. Uluslararası meselelere dair görüşlerimiz büyük ölçüde örtüşüyor. Kore Yarımadası’nda kalıcı barış ve istikrarın tesisini amaçlayan diyalog temelli yaklaşımı destekliyoruz. Birleşmiş Milletler, MIKTA ve G20 dahil olmak üzere çok taraflı platformlardaki iş birliğimizi tüm insanlığın faydası için daha ilerilere taşımakta kararlıyız” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerini daha da geliştirmek amacıyla yakın çalışmayı sürdüreceklerini belirterek, ikili ilişkilere sağladığı katkılarından dolayı Güney Kore Devlet Başkanı Lee’ye şahsı ve milleti adına teşekkür etti.
Basın toplantısı öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Güney Kore Devlet Başkanı Lee huzurunda iki ülke arasında dört anlaşma imza altına alındı.
İKİ ÜLKE ARASINDA İMZALANAN ANLAŞMALAR
Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanlığı arasındaki “Bilim, Teknoloji ve İnovasyon (STI) Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı”, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Güney Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon tarafından imzalandı.
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanlığı arasındaki “Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı”na, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-Kwan imza attı.
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti İklim, Enerji ve Çevre Bakanlığı arasındaki “Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı”nı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar ile Güney Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan imzaladı.
Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası arasındaki “Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı” da Türkiye Nükleer Enerji AŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon tarafından imza altına alındı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, GÜNEY KORE’DE ONURUNA VERİLEN RESMÎ AKŞAM YEMEĞİ’NE KATILDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee tarafından onurlarına verilen Resmî Akşam Yemeği’ne katıldı.
Burada konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 yıl aradan sonra Kore Cumhuriyeti’ni yeniden ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu belirterek, şahsına ve heyetine gösterilen samimi misafirperverlik için teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: “Asya’nın iki ucunda birbirlerinden uzak ama kalben yakın iki milletiz. Eğer kader insanları buluşturacaksa, mesafelerin engel olamayacağına en güzel örneğiz. Bir Kore atasözünün dediği gibi ‘Elbiselerinizin uçları hafifçe dahi birbirlerine değse bu kaderdir’ Bundan 76 yıl önce bu toprakların bağımsızlığı için kader bizleri bir araya getirdi. Sizlerin de Türkleri isimlendirdiğiniz üzere bizleri kan kardeşleri kıldı. Aslında biz bin yılı aşkın süredir birbirleriyle temas halinde olan iki kadim halkız. Bu ortak geçmişimizi, vatandaşlarımızın müreffeh geleceğine ve dünyada barışın tesisine katkı verebileceğimiz yeni ufuklara taşımak istiyoruz.”
Güney Kore Devlet Başkanı Lee ile yaptıkları kapsamlı görüşmelerin bu yolda kendisine büyük ümit verdiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sayın Cumhurbaşkanı ve muhterem refikalarına bizleri kendi evimizde hissettiren misafirperverlikleri için tekrar teşekkür ediyorum. Bu vesileyle Türkiye’deki 80 milyon kardeşleri adına dost ve müttefik Kore halkını en kalbi muhabbetlerimle selamlıyorum” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a Güney Kore ziyaretinde refakat eden eşi Emine Erdoğan, fotoğraf sanatçısı İzzet Keribar’ın, askerliğini yapmak için 1956’da geldiği Güney Kore’de çektiği fotoğraflardan oluşan ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından hazırlanan “Bir Dostluğun Doğuşu: Bir Türk Fotoğrafçının Objektifinden 70 Yıl Önceki Kore Sergisi”ni ziyaret etti.
Emine Erdoğan, serginin yer aldığı Kore Savaşı Anıt Müzesi’ne gelişinde, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’ın eşi Kim Hea Kyung ve Müze Müdürü Hyun-Jong Kim tarafından karşılandı.
Korece müzik dinletisiyle başlayan programda konuşan Emine Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile eşi Kim Hea Kyung başta olmak üzere Güney Korelilere, Türk halkının sevgi ve saygılarını iletti, misafirperverlikleri için kendilerine teşekkür etti.
Kore Cumhuriyeti’nde bulunmaktan duyduğu mutluluğu ifade eden Emine Erdoğan, Kore tarihinin sembol mekânında, “Bir Dostluğun Doğuşu: Bir Türk Fotoğrafçısının Objektifinden 70 Yıl Önce Kore Sergisi” vesilesiyle buluştuklarını söyledi.
“DOSTLUĞUMUZU, TARİHİN ÇOK ZOR BİR DÖNEMİNDE OMUZ OMUZA VERDİĞİMİZ ÖRNEK BİR MÜCADELEYLE KURDUK”
Türk fotoğraf sanatının duayen isimlerinden İzzet Keribar’a teşekkür eden Emine Erdoğan, “Kendisinin yıllar önce Güney Kore’de gönüllü askerlik yaptığı sırada çektiği her bir fotoğraf, sanatsal değerinin yanında tarihin de şahitleridir. Bilhassa Türkiye-Kore Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 69. yılında böyle anlamlı bir serginin tertip edilmesini çok kıymetli buluyorum. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımızı, sergi küratörümüzü ve emeği geçen herkesi canı gönülden kutluyorum” diye konuştu.
Emine Erdoğan, Türkiye ve Güney Kore olarak, tarihte eşine az rastlanır, çok özel bir dostluğun tarafları olduklarını belirterek, şu ifadeleri kullandı: “Ülkelerimiz arasındaki binlerce kilometre mesafeye rağmen kalplerimiz, her daim bir ve beraberler. Çünkü biz dostluğumuzu, gerçek fedakârlıklarla ve tarihin çok zor bir döneminde, omuz omuza verdiğimiz örnek bir mücadeleyle kurduk. Kore Savaşı’na gönderdiğimiz 21 binden fazla Mehmetçiğimiz, askeri başarılarının yanı sıra cephenin gerisinde, savaşın toplumda açtığı yaraları sarmak için verdiği insani gayretle de Kore halkının gönlünü kazanmıştır. Bu vesileyle, Kore topraklarında ebedi istirahatgâhlarında yatan aziz şehitlerimizi ve merhum gazilerimizi rahmet ve minnetle anıyorum Ruhları şad olsun.”
Şehit ve gazilerin kendilerine bıraktığı en kıymetli miraslardan birinin, hiç şüphesiz kan kardeşliği olduğunu dile getiren Emine Erdoğan, “Bizler de bu mirası yaşatmalı, bilhassa genç nesillere anlatmalı ve insanlığın hafızasında diri tutmalıyız. Zira bellek, yani neyi hatırlamayı ve neyi unutmayı seçtiğimiz, bugünümüzü şekillendiren kurucu bir güçtür. Yüzümüzü savaşın, yıkımın ve kutuplaşmanın tarihine çevirdikçe, insanlığın yolunu aydınlatan erdemli örnekleri göremez oluruz” dedi.
“TÜRKİYE VE GÜNEY KORE OLARAK BİZLER, İNSANLIĞIN, BÜYÜK BİR AİLE OLDUĞUNU HATIRLATTIK”
Emine Erdoğan, bu çağda savaş ve çatışmaların ardı arkasının kesilmediğini anımsatarak, “İnsanlığa yeniden iyiliği ve barışı ilham edecek, onlara kardeş olduklarını hatırlatacak hikâyelere her zamankinden daha çok ihtiyacımız var. Türkiye ve Güney Kore olarak bizler, işte böyle bir hikâye yazdık. İnsanlığın, yeryüzüne yayılmış büyük bir aile olduğunu hatırlattık. Bu aileden her kim zulme uğrarsa bu acıları kendi kalbimizde hissettiğimizi eylemlerimizle gösterdik. Sergi koleksiyonumuzdaki fotoğraflar da bu gerçeğe tanıklık ediyor” ifadesini kullandı.
“Suvon’daki Ankara Okulu’nda yemek öncesi dua” başlıklı fotoğrafın, “gönül tellerini titrettiğini” belirten Emine Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Malumunuz, 27 Ocak 1951’de Türk Tugayı Suvon şehri yakınlarında ihtiyatta bekletilir. Bu sırada savaşta yetim kalan 70 kadar Koreli çocuk, Türk Tugayının çevresinde toplanır. Bu sayı kısa sürede 100’ü aşar. Askerlerimiz, bu çocukları kendi çocukları gibi bağırlarına basar ve himaye ederler. Önce bir sahra çadırı kurar, daha sonra kışla yakınındaki virane bir binayı elden geçirerek okula dönüştürürler. Ardından Kore hükümetinden öğretmen talep ederler. Buraya gelen Koreli öğretmenler, hiçbir ücret almadan okulda çalışmaya başlarlar. Böylece Türk askerlerinin şefkati ve merhameti, kısa sürede Kore halkının arasında nam salar. Dönemin gazete haberlerine baktığımızda, Kore halkının askerlerimize ‘yetim babası’ adını verdiğini, adım attıkları her yerde onları sevgi gösterileriyle karşıladıklarını görüyoruz.”
“TÜRKİYE’DE GENÇ NESLİN, KORE KÜLTÜRÜNE İLGİSİNİN ARTTIĞINI MEMNUNİYETLE GÖZLEMLİYORUM”
Emine Erdoğan, Ankara Okulu’nun tarihe bir “insanlık okulu” olarak geçtiğini belirterek, “Onun duvarlarını, insanlığa duyulan büyük sevgi ve sorumluluk duygusu ayakta tutmuştur. Sınıfları ve yetimhanesi, Mevlâna’nın ‘Bir mum diğer bir mumu tutuşturmakla ışığından hiçbir şey kaybetmez’ sözünün hikmetiyle aydınlanmıştır. Ankara Okulu’nun ruhu, bugün hâlâ insanlığa önemli bir ders vermeye devam ediyor. O da gerçek zaferlerin, hiçbir ayrım yapmadan tüm insanları kucaklamakta, insanı yaşatmakta ve yeryüzünü faziletle imar etmekte saklı olmasıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Sanatın, toplumları birbirine yakınlaştırmak ve insanlar arasındaki mesafeleri kapatmak gibi büyük bir gücü olduğuna işaret eden Emine Erdoğan, bir şarkının ritmi, bir şiirin mısraları, bir filmin hikâyesinin, birbirine yabancı insanları ortak deneyim duygusunda buluşturabildiğini, sanatın, insanların birbirini anlamasını sağladığını ve ön yargıları ortadan kaldırdığını söyledi.
Emine Erdoğan, şunları kaydetti: “Son zamanlarda, Türkiye’de genç neslin, Kore kültürüne karşı ilgisinin arttığını memnuniyetle gözlemliyorum. Aynı şekilde Kore’de de Türk kültürüne yönelik büyük bir alaka olduğunu biliyorum. Bu karşılıklı teveccüh, ülkelerimiz arasındaki dostluğu, kültür ve sanat alanındaki iş birlikleriyle pekiştirmek ve geleceğe aktarmak için önemli bir fırsattır. Hayatı sanatla iç içe geçmiş, çok değerli bir piyanist olan sayın Kim’in de benimle bu düşünceleri paylaştığına inanıyorum. Bugün açılışını yaptığımız sergimizi, bu anlamda çok kıymetli bir adım olarak değerlendiriyorum. Buradan herkesi sergimizi ziyaret etmeye, Sayın Keribar’ın birbirinden eşsiz fotoğrafları aracılığıyla hatıra ve duygu yüklü bir yolculuğa çıkmaya davet ediyorum.”
Hatıra fotoğrafı çekiminin ardından Emine Erdoğan ve Kim Hea Kyung, serginin açılışını yaparak Keribar’ın çektiği fotoğrafları inceledi. İzzet Keribar, fotoğraflar hakkında lider eşlerine bilgi verdi.
İzzet Keribar, salonda yerlerini alan Emine Erdoğan ve Kim Hea Kyung’ın fotoğraflarını çekti. Lider eşleri, bu sırada el ele tutuşarak, 69 yıllık Türkiye-Kore Cumhuriyeti dostluğuna yönelik mesaj verdi. İzzet Keribar, program sonunda çektiği fotoğrafı lider eşlerine hediye etti.
Programa, üç Kore gazisi, “Ayla” filmiyle hikâyesi beyaz perdeye aktarılan Koreli Kim Eunja’nın ailesi, AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz ile TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, televizyon ve gazetelerin temsilcileri ile Kore Savaşı Anıt Vakfı, Kore-Türkiye Dostluk Derneği, Birleşmiş Milletler (BM) Kore Savaşı Müttefikleri Derneği, Kore Cumhuriyeti Birleşmiş Milletler Derneği, Kore Müslüman Federasyonu, Dünya Vatandaşları Örgütü temsilcileri katıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un davetine icabetle gittiği başkent Seul’de resmî törenle karşılandı.
İki ülke millî marşlarının çalındığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tören kıtasını selamladığı, liderlerin heyetlerini birbirlerini tanıttığı törenin ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee’nin eşi Kim Hea Kyung’un katılımıyla Güney Kore Millî Tekvando Gösteri Ekibi’nin sergilediği dövüş sporları gösterisi izlendi.
Resmî tören ve gösterinin ardından iki lider baş başa ve heyetler arası görüşmelerini gerçekleştirmek için Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na geçti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un davetine icabetle gittiği Güney Kore’nin başkenti Seul’e ulaştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Seul Seongnam Hava Üssü’ne varışlarında Kore Ticaret Bakanı Park Jung-sung tarafından karşılandı. Karşılamada, Türkiye Cumhuriyeti Seul Büyükelçisi Fatih Yıldız ve eşi Nesrin Yıldız da hazır bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Seul ziyaretinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da eşlik ediyor.
51 farklı ülkeden başvuru alan Uluslararası COP31 Zirvesi’nde tek Türk konuşmacı olarak yer alan Avukat ve Arabulucu Gamze Başak Ünal, iklim adaletinin yalnızca devletler arasında düzenlenen hukuki metinlerle sınırlı kalmaması, bireylerin yaşamına ve toplumsal bilince yerleşen evrensel bir değere dönüşmesi gerektiğine dikkat çekti.
24–25 Ekim 2026 tarihlerinde IDD ORG tarafından çevrim içi olarak düzenlenen International COP31 Summit, dünyanın farklı coğrafyalarından katılımcıları iklim krizi, sürdürülebilirlik ve küresel iş birliği ekseninde bir araya getirdi.
Organizasyonun açıkladığı verilere göre 51 ülkeden başvuru alan zirvede, 647 katılımcının demografik verileri değerlendirildi. Katılımcıların önemli bir bölümünü gençlerin oluşturması, iklim krizine karşı uluslararası farkındalığın yeni kuşaklar açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.
Zirvede tek Türk konuşmacı olarak yer alan Global Arabuluculuk Merkezi Kurucusu Avukat ve Arabulucu Gamze Başak Ünal, “Climate Justice Through the Lens of Law: Human Rights, Mediation and Global Cooperation” (Hukukun Perspektifinden İklim Adaleti: İnsan Hakları, Arabuluculuk ve Küresel İş Birliği) başlıklı oturumunda iklim krizinin hukuki boyutunu, insan haklarıyla ilişkisini ve uluslararası uzlaşmanın önemini ele aldı.
İnsan Haklarından İklim Adaletine: Evrensel Bir Dilin Gerekliliği
Ünal’ın konuşmasında öne çıkan temel yaklaşım, iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda insan haklarını, toplumsal eşitliği ve gelecek kuşakların yaşam koşullarını doğrudan etkileyen küresel bir adalet meselesi olmasıydı.
Bu yaklaşımını İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi üzerinden geliştiren Ünal, insan haklarının tarihsel süreçte yalnızca devletlerin sorumluluğunda bulunan hukuki ilkeler olmaktan çıkarak bireylerin de benimsediği evrensel bir değer hâline gelmesine dikkat çekiyor.
1948 yılında kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, insan haklarının uluslararası düzeyde tanınmasında önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Zaman içerisinde gelişen uluslararası sözleşmeler, ulusal hukuk düzenlemeleri ve toplumsal farkındalık sayesinde insan hakları kavramı, hukukçuların kullandığı teknik bir terimin ötesine geçti.
Bugün dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan bireyler, karşılaştıkları bir haksızlığı insan hakları kavramıyla ifade edebiliyor. İnsan hakları, yalnızca hukuk metinlerinde değil, insanların düşünce biçimlerinde ve adalet anlayışlarında da yer buluyor.
Ünal’a göre iklim adaletinin de benzer bir evrensel bilinç düzeyine ulaşması gerekiyor.
“Bugün dünyanın neresinde olursak olalım, bir haksızlık karşısında insan haklarından söz edebiliyoruz. Çünkü insan hakları yalnızca hukuk metinlerinde değil, insanlığın bilincinde de yer edindi. Peki, iklim adaletini de aynı şekilde herkesin anlayabildiği, savunabildiği ve benimsediği evrensel bir değere dönüştürebilir miyiz?”
Devletlerden Bireylere Uzanan Bir İklim Adaleti Anlayışı
İklim krizinin sınır tanımayan niteliği, uluslararası hukuk açısından önemli güçlükleri beraberinde getiriyor. Ülkeler farklı hukuk sistemlerine, ekonomik koşullara ve siyasi önceliklere sahip olsalar da iklim değişikliğinin sonuçları ortak bir gezegende yaşayan bütün insanları etkiliyor.
Ünal, Paris Anlaşması gibi uluslararası düzenlemelerin ve çevre hukukuna ilişkin bildirgelerin önemini vurgularken, hukuki metinlerin tek başına evrensel bir toplumsal bilinç oluşturmak için yeterli olmadığını belirtiyor.
Bu noktada iklim adaletinin yalnızca devletler arası müzakerelerin konusu olmaktan çıkarak bireylerin günlük yaşamına, eğitim sistemlerine, toplumsal ilişkilerine ve değerlerine yerleşmesi gerektiği görüşünü savunuyor.
Hedef, iklim adaletinin devletlerin konuştuğu bir hukuk dili olmaktan çıkıp bireylerin de konuştuğu evrensel bir dile dönüşmesi.
Bu yaklaşımda arabuluculuk ise özel bir önem taşıyor. Çünkü farklı ülkelerin, toplumların ve kuşakların ortak bir değer etrafında buluşabilmesi, yalnızca kuralların belirlenmesini değil, diyalog, karşılıklı anlayış ve uzlaşma kültürünün geliştirilmesini de gerektiriyor.
Ünal’ın geliştirdiği düşünce, mevcut uluslararası iklim hukuku düzenlemelerine alternatif oluşturmak değil; bu düzenlemelerin dayandığı adalet ilkelerini insanlığın evrensel değerleri arasında daha görünür kılmak.
İklim adaletinin evrensel bir ortak dile dönüşmesi, devletlerin farklılıklarına rağmen aynı sorumluluk bilincinde buluşmasını, bireylerin ise bu sorumluluğu günlük yaşamlarında sahiplenmesini amaçlıyor.
İklim hukuku ve arabuluculuk çalışmalarını uluslararası platformlarda sürdüren Ünal, 5–7 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’daki Akdeniz Üniversitesi’nde düzenlenecek 21. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Gençlik Konferansı (COY21) kapsamında da yüz yüze konuşmacı olarak yer alacak.
Birleşmiş Milletler iklim süreciyle bağlantılı uluslararası gençlik konferansı COY21, gençlerin iklim politikalarına ilişkin görüşlerini ve önerilerini COP31 sürecine taşımalarına imkân sağlayan önemli bir platform niteliği taşıyor.
Ünal’ın evrensel iklim adaleti yaklaşımında gençlerin katılımı ayrı bir önem taşıyor. Çünkü iklim adaletinin evrensel bir değer hâline gelmesi, yalnızca bugünün devletlerinin uzlaşmasıyla değil, gelecek kuşakların bu anlayışı benimsemesiyle mümkün olabilecek.
COP31 Antalya sürecinde Green Zone gönüllüsü olarak da görev alacak olan Ünal, aynı zamanda uluslararası katılımla gerçekleştirilecek bir iklim farkındalığı dersi aracılığıyla Guinness Dünya Rekoru kırılmasına yönelik girişimini sürdürüyor.
Bu girişim, farklı ülkelerden insanların aynı eğitim ortamında buluşarak iklim farkındalığını geliştirmesini ve evrensel bir sorumluluk anlayışını paylaşmasını hedefliyor.
Ünal, iklim farkındalığı eğitiminin yalnızca çevresel bilgi aktarımı olarak değil, farklı kültürler ve hukuk sistemleri arasında ortak bir anlayış geliştirme fırsatı olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
“Farklı Hukuk Sistemlerimiz Var, Ancak Tek Bir Gezegenimiz Var”
Ünal’ın uluslararası çalışmalarının merkezinde, insan hakları hukukunun tarihsel gelişiminden ilham alan bir düşünce bulunuyor:
“Farklı ülkelerde yaşıyor, farklı diller konuşuyor ve farklı hukuk sistemlerine tabi oluyoruz. Ancak hepimiz aynı gezegeni paylaşıyoruz. İnsan hakları nasıl evrensel bir değere dönüştüyse, iklim adaleti de insanlığın evrensel değerlerinden biri olmalı.”
Ünal’a göre iklim krizine karşı kalıcı bir küresel dayanışma oluşturabilmenin yolu, uluslararası hukuk mekanizmalarını güçlendirirken bu mekanizmaların temelindeki adalet anlayışını bireylerin yaşamına taşımaktan geçiyor.
Bu yaklaşım, iklim adaletini yalnızca devletlerin üzerinde uzlaşmaya çalıştığı bir mesele olarak değil, bütün insanlığın anlayabildiği ve sahiplenebildiği evrensel bir ortak dil olarak ele alıyor.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin ortaya koyduğu evrensellik anlayışından hareketle geliştirilen bu düşünce, iklim adaletinin de gelecekte yalnızca hukuki bir kavram olarak değil, insanlığın ortak vicdanında karşılık bulan temel bir değer olarak benimsenmesi yönünde bir çağrı niteliği taşıyor.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu’nda başladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, konuk devlet ve hükûmet başkanlarını karşılamasının ardından liderler aile fotoğrafında bir araya geldi.
Aile fotoğrafında Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile gözlemci ülkeler Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev yer aldı.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Size daha iyi hizmet sunabilmek amacıyla çerezleri kullanıyoruz. Çerezler Hakkında Aydınlatma Metni için tıklayınız. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmiş olursunuz.
Gerekli cookie, sayfa gezinmesi ve web sitesinin güvenli alanlarına erişim gibi temel işlevleri etkinleştirerek bir web sitesi kullanıma yardımcı olur. Web sitesi bu cookie olmadan düzgün çalışamaz.
Tercih cookies, bir web sitesinin, tercih ettiğiniz diliniz veya bulunduğunuz bölgeniz gibi, web sitesinin davrandığını veya görünüşünü değiştiren bilgileri hatırlamasını sağlar.
İstatistik
İstatistik cookies, web sitesi sahiplerinin anonim olarak bilgi toplayıp bildirerek ziyaretçilerin web siteleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamalarına yardımcı olabilir.
Pazarlama
Pazarlama cookies, ziyaretçileri web sitelerinde izlemek için kullanılır. Amaç, bireysel kullanıcıya ilgi çekici ve böylece yayıncılar ve üçüncü taraf reklamverenler için daha değerli olan reklamları görüntülemektir.
Sınıflandırılmamış
Sınıflandırılmamış cookies, bireysel kurabiye sağlayıcıları ile birlikte sınıflandırma sürecinde olduğumuz cookies.